صومعه حنظله كه ياقوت حموى درباره آن مىگويد : « در حيره قرار دارد و به حنظلة بن عبدالمسيح نسبت داده شده است » ؛ همچنين صومعه‌هاى اسقف‌ها كه به نقل از شابشتى در نجف و حومه شهر كوفه و ابتداى حيره قرار دارد و گنبد شنيق كه به نظر شابشتى ، در حيره و در مسير حج قرار دارد ، همگى متعلق به مسيحىها مىباشند . صومعه عبدالمسيح كه به نظر ياقوت حموى در « معجم البلدان » ، صومعه عبدالمسيح بن‌عمرو بن بقيله غسانى است كه در حومه حيره قرار دارد و صومعه عذارى كه به نقل از ياقوت حموى در حيره قرار دارد . « 1 » گفتنى است منظور از ظَهر كوفه يا ظاهر آن ، منطقه‌اى است كه به‌سختى مىتوان محل آن را مشخص كرد . به‌گونه‌اى كه ياقوت حموى در اين‌باره مىگويد : اين منطقه به منازل نعمان بن منذر ، حيره ، نجف ، خورنق ، سدير ، غريان و ساير گردشگاه‌ها و صومعه‌ها اطلاق مىگردد . اما آنچه از اين مطلب استنباط مىگردد ، اين است كه مقبره اميرمؤمنان ( ع ) ، به‌سبب وارد شدن عاشقان ايشان در آنجا واقع شده است . بخشى از آن به آرامگاه بسيارى از اصحاب پيامبر ( ص ) و تابعانى تبديل شده است كه ساكن كوفه بوده‌اند كه از حومه آن تا منطقه حنانه را دربرمىگيرد كه امروزه بين قبرهاى اصحاب پيامبر ( ص ) و تابعان ، فقط قبر كميل نخعى در آنجا وجود دارد . « 2 » دكتر مصطفى جواد در تحقيق خود از برخى عشرتكده‌هايى نام مىبرد كه در محدوده ضريح مطهر امام على ( ع ) قرار نداشته‌اند ؛ مانند عشرتكده‌هاى

--> ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر از صومعه‌ها ر . ك : الموسوعة العتبات المقدسه ، صص 21 - 55 ؛ المفصل في تاريخ النجف الاشرف ، حسن الحكيم ، صص 121 - 166 ؛ الديارات و الامكنة النصرانية في الكوفة وضواحيها ، صص 25 - 76 . ( 2 ) . ر . ك : المعجم البلدان ، ج 4 ، صص 557 - 561 .